ศูนย์ส่งเสริมการเรียนรู้ระดับอำเภอบึงสามพัน (ศูนย์การศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยอำเภอบึงสามพัน) จัดตั้งขึ้นตามประกาศ  กระทรวงศึกษาธิการ เรื่องจัดตั้งศูนย์บริการการศึกษานอกโรงเรียน/กิ่งอำเภอ เมื่อวันที่ 27  สิงหาคม 2536  พร้อมกับศูนย์บริการการศึกษานอกโรงเรียนอำเภออื่น ๆ ทั่วประเทศ จำนวน 789 แห่ง ลงนามโดยนายปราโมทย์ สุขุม รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงศึกษาธิการรักษาราชการแทน รัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ  มีฐานะเป็นสถานศึกษาสังกัดกรมการศึกษานอกโรงเรียน  เริ่มดำเนินกิจการ จัดการศึกษานอกโรงเรียน ทั้งสายสามัญ สายอาชีพ และอัธยาศัย 
เมื่อวันที่ 2 กรกฎาคม 2546 กระทรวงศึกษาธิการได้เปลี่ยนโครงสร้างใหม่ ศูนย์บริการการศึกษานอกโรงเรียนอำเภอได้เปลี่ยนจากสังกัดกรมการศึกษานอกโรงเรียน เป็นสังกัดสำนักบริหารงานการศึกษานอกโรงเรียน สำนักงานปลัดกระทรวงศึกษาธิการ
ต่อมา ตามประกาศกระทรวงศึกษาธิการ เรื่อง บัญชีรายชื่อสถานศึกษาในสังกัดสำนักบริหารงานการศึกษานอกโรงเรียน สำนักงานปลัดกระทรวงศึกษาธิการ ที่มีความพร้อมในการปฏิบัติภารกิจของสถานศึกษาตามพระราชบัญญัติส่งเสริมการศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัย พ.ศ.2551 ลงวันที่ 10 มีนาคม พ.ศ. 2551 ลงนามโดย นายสมชาย วงศ์สวัสดิ์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ ให้เปลี่ยนชื่อสถานศึกษาจากศูนย์บริการการศึกษานอกโรงเรียนอำเภอเป็นศูนย์การศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยอำเภอ  
18 มีนาคม พ.ศ. 2566 ประกาศอย่างเป็นทางการจากกรมส่งเสริมการเรียนรู้กระทรวงศึกษาธิการ  (ยกฐานะจาก กศน.เดิม)  เมื่อวันที่ 19 มีนาคม 2566 เผยแพร่พระราชบัญญัติส่งเสริมการเรียนรู้ พ.ศ. 2566 ซึ่งมีผลใช้บังคับเมื่อพ้นกำหนด 60 วันนับแต่วันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไป และให้ยกเลิกพระราชบัญญัติส่งเสริมการศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัย พ.ศ. 2551 โดยยกระดับจากสำนักงาน กศน. เป็น “กรมส่งเสริมการเรียนรู้” มีหน้าที่จัด ส่งเสริม และสนับสนุนการเรียนรู้ 3 รูปแบบ คือ การเรียนรู้ตลอดชีวิต การเรียนรู้เพื่อการพัฒนาตนเอง และการเรียนรู้เพื่อคุณวุฒิตามระดับ
มาตรา 20 ในการปฏิบัติหน้าที่ส่งเสริมการเรียนรู้ในระดับอำเภอ ให้มีศูนย์ส่งเสริมการเรียนรู้ระดับอำเภอมีสถานะเป็นสถานศึกษา เพื่อจัดการเรียนรู้ และกำกับ ดูแล ช่วยเหลือ ส่งเสริมสนับสนุน อำนวยความสะดวก และแนะนำ ในการปฏิบัติหน้าที่ของศูนย์การเรียนรู้ระดับตำบลและศูนย์การเรียนรู้ในพื้นที่ ทั้งในด้านวิชาการ และเทคโนโลยีที่จำเป็นในการส่งเสริมการเรียนรู้ให้เป็นไปตามแผนการส่งเสริมการเรียนรู้ของจังหวัด รวมทั้งประสานความร่วมมือและแนะนำการจัดการเรียนรู้ของภาคีเครือข่ายในพื้นที่และทำหน้าที่เป็นศูนย์การเรียนรู้ของตำบลอันเป็นที่ตั้งของศูนย์ส่งเสริมการเรียนรู้ระดับอำเภอหรือตำบลใกล้เคียงตามที่อธิบดีกำหนด และปฏิบัติหน้าที่อื่นตามที่อธิบดีมอบหมายในกรณีจำเป็นเพื่อประโยชน์ในการส่งเสริมการเรียนรู้  ศูนย์ส่งเสริมการเรียนรู้ระดับอำเภอจะจัดตั้งศูนย์การเรียนรู้ขึ้น ณ ที่ใดที่เห็นสมควรหรือตามข้อเสนอแนะของคณะกรรมการส่งเสริมการเรียนรู้จังหวัดก็ได้ให้นำความในมาตรา 19 วรรคสอง มาใช้บังคับแก่การปฏิบัติหน้าที่ของเจ้าหน้าที่ของศูนย์ส่งเสริมการเรียนรู้ระดับอำเภอด้วยโดยอนุโลม